Alergia czy nietolerancja pokarmowa? Jak odróżnić nietolerancję pokarmową od alergii?

nietolerancja pokarmowa

Alergia czy nietolerancja?

O alergii mówimy wtedy, gdy nasz system odpornościowy przesadnie mobilizuje się przeciwko cząsteczkom lub organizmom, które a priori są dla nas nieszkodliwe. U podstaw nietolerancji leży trudność z przekształceniem i zasymilowaniem niektórych cząsteczek pokarmowych.

Alergia jest więc związana z układem odpornościowym, a nietolerancja z układem pokarmowym.

Co to jest nietolerancja pokarmowa?

Nietolerancja pokarmowa może być skutkiem:

  • niedoboru enzymów trawiennych lub
  • nadwrażliwości na niektóre składniki pokarmowe. Ta nadwrażliwość przypomina alergię. Jej symptomy takie jak: wymioty, biegunka, skurcze żołądka mogą zostać mylnie odczytane jako przejaw alergii.

W przypadku nietolerancji organizm będzie reagował, dopiero wtedy gdy ilość alergenu (czyli substancji potencjalnie alergizującej), która wnikła do organizmu przekroczy pewien poziom. Tu wszystko jest więc kwestią dawki.

Tymczasem w przypadku alergii wystarczy jedna cząsteczka danej substancji (alergenu), by wywołać silną odpowiedź organizmu.

Rodzaje nietolerancji pokarmowych.

Nietolerancja laktozy.

Nietolerancja na laktozę, czyli zawarty w mleku i jego przetworach cukier. Coraz powszechniejsza współczesnie. Nietolerancja na laktozę jest wynikiem niedoboru lub całkowitego braku laktazy – enzymu umożliwiającego prawidłowe trawienie laktozy. Ilość laktazy maleje z wiekiem. Stąd ta nietolerancja może pojawić się w późniejszym okresie życia.

Nawet jeżeli jako dziecko nie mieliśmy problemów z przyswajaniem produktów mlecznych…. Do przetworów mlecznych najlepiej tolerowanych w takim wypadku należą sery. Sery (ich przyswajanie) sprawiają najmniej problemów osobom z niedoborem laktazy.

Nietolerancja glutenu.

Nietolerancja na gluten zawarty w niektórych zbożach (owies, żyto, jęczmień). Również ten rodzaj nietolerancji coraz bardziej się upowszechnia. Może ona sprawiać wiele trudności w życiu codziennym. Gluten znajduje się właściwie wszędzie: w chlebie, w pizzie, w ciastkach, w sosach…. Nietolerancja na gluten objawia się zakłóconą pracą jelit (rozstrojem jelit).

Znowu nie należy mylić nietolerancji na gluten z celiakią. Ta ostatnia oznacza bardzo silną nietolerancję na gluten, która powoduje zatrucie organizmu. Z bardzo silną reakcją immunologiczną.

Nietolerancja białka zwierzęcego.

Nietolerancja na białko kurze (zawarte w jajach).

Najczęściej dotyczy ona owalbuminy – głównego białka zawartego w jajku, która jest źle tolerowana. Ta nietolerancja może rozwinąć się w alergię, szczególnie u małych dzieci. To one są najbardziej podatne. Dlatego najbezbieczniej byłoby jak najpóźniej włączać jajka do diety niemowlaka. Zwłaszcza w rodzinach, w których występuje już alergia na podłożu genetycznym (dziedziczna).

Nietolerancja jest zjawiskiem częstszym niż alergia. Dotyka ona znacznie większą liczbę osób. Jednam ma słabsze konsekwencje dla zdrowia. Należy jednak pamiętać, że nietolerancja może postępować z wiekiem. Zwłaszcza jeżeli nie zostanie odpowienio zdiagnozowana i potraktowana. Wtedy może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń ścianek jelita (porowate jelito). Z następującą w konsekwencji całą serią negatywnych skutków dla naszego organizmu.

Według danych British Allergy Fundation nietolerancja pokarmowa dotyczy około 45% społeczeństwa amerykańskiego i europejskiego.

Gdy nietolerancja przekształca się w alergię. Objawy nietolerancji.

Najczęstszym przejawem nietolerancji pokarmowej są problemy żołądkowo-jelitowe. Choć związek ze źle zdiagnozowaną, zaniedbaną czy niewłaściwie potraktowaną nietolerancją pokarmową mogą mieć:  nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, bóle stawów, czy głowy .

W przypadku nietolerancji pokarmowej w początkowym okresie reakcja organizmu może być miarę dyskretna i nastąpić dopiero w jakiś czas po spożyciu wywołującego ją składnika. Niemniej nie należy jej lekceważyć. Jest to bowiem początkowy  sygnał alarmowy, jaki wysyła nasz organizm.

Jeżeli nie potraktujemy go poważnie, jeżeli dalej będziemy lekceważyć tego typu sygnały i beztrosko jeść to, co nam nie służy, ścianki jelita będą coraz mocniej wystawiane na próbę, podrażniane i w rezutacie stopniowo uszkadzane. A przez to będą stawać się coraz bardziej porowate.

To może doprowadzić do syndromu drażliwego jelita i do sytuacji, w której kawałki niestrawionego pokarmu będą przenikać dalej do wnętrza organizmu. Co z kolei będzie powodować ostrą odpowiedź system odpornościowego i …. rzeczywistą alergię.

Co robić w przypadku podejrzenia nietolerancji pokarmowej?

Jeżeli mamy podejrzenia u siebie, co do nietolerancji pokarmowej (lub jeżeli zostanie ona formalnie zdiagnozowana), dobrze byłoby na kilka miesięcy ograniczyć (lub jeszcze lepiej całkowicie wyeliminować) ze swojej diety wywołuący ją składnik pokarmowy. Po to, by dać naszemu organizmowi czas na konieczne naprawy i poprawę funkcjonowania całego układu trawiennego.

Alergia –jako kolejne stadium rozwoju nietolerancji pokarmowej.

Jak widzieliśmy wczesniej alergia pokarmowa może być kolejnym stadium rozwoju nietolerancji pokarmowej. Bo zlekceważona nietolerancja pokarmowa może przekształcić się w alergię.

Jeżeli ścianki jelita będą stawały się coraz bardziej porowate, nieprzetrawione fragmenty pokarmu zaczną przenikać ( w sposób anormalny i w nadmiernych ilościach) do wnętrza organizmu. Przez normalnie szczelną barierę jelitową.

Jak rozpoznać alergię?

Z medycznego punktu widzenia możemy rozpoznać alergię obserwując reakcję układu odpornościowego. Ten będzie wytwarzać specyficzne przeciwciała IgE do walki z intruzem. Odpowiedź organizmu na kontakt z alergenem będzie natychmiastowa. Dla porównania w przypadku nietolerancji najczęściej ta reakcja organizmu jest przesunięta w czasie.
 
W przypadku przeciągającej się w czasie i nagminnie lekceważonej nietolerancji pokarmowej w końcu też zareaguje układ odpornościowy. Wytwarzając jednak inną formę przeciwciał, nazywaną IgG. Stąd pewne podobieństwo między alergią a nietolerancją. Ale bez ryzyka komplikacji.

Jakie są objawy alergii pokarmowej?

Objawy alergii są bardziej liczne i bardziej zróżnicowane niż w przypadku nietolerancji pokarmowej. Mogą dotyczyć one:

  • górnych dróg oddechowych (katar, kichanie, kaszel),
  • skóry (nabrzmiałe wargi, obrzmiały język, pokrzywka, swędzenie skóry, egzema),
  • jelit (biegunka, kolki, skurcze).

W skrajnych przypadkach reakcja alergiczna może objawić się pod postacią ostrego ataku astmy lub obrzęku. Największe zagrożenie dla zdrowia, a nawet  dla życia stanowi szok anafilaktyczny, którego ostatnim stadium jest obrzęk płuc.

Jak przebiega odpowiedź układu odpornościowego w przypadku alergii?

Wyobraźmy sobie, że nasz układ odpornościowy funkcjonuje, czy jest zorganizowany niczym regularna armia. Której zadaniem jest zabezpiecznie organizmu przed atakami z zewnątrz. Na pierwszej linii obrony stoją bariery fizjologiczne takie jak: skóra, flora bakteryjna, ochraniająca błony śluzowe jelita lub pochwy, śluz wyścielający oskrzela.

Tyle, że czasami substancjom obcym udaje się przeniknąć przez te bariery. Dzieje się tak, gdy ścianki jelita ulegają uszkodzeniu, stają się porowate i przepuszczają substancje obce. Wtedy reaguje układ odpornościowy. Niektóre jego komórki w reakcji na kontakt z alergenem wydzielają histaminę, która wywołuje zaczerwienienie, swędzenie czy podrażnienie oczu.
Ale co wtedy, ….

Gdy układ odpornościowy się myli.

Bo właśnie alergia jest konsekwencją złego funkcjonowania mechanizmów regulacji układu odpornościowego. Sprawny system immunologiczny potrafi rozeznać ciała obce….

Morał: nietolerancja pokarmowa jest czymś, czego nie powinno się niezależnie od jej stopnia zaawansowania – lekceważyć. Bo jak mówi stara mądrość: zawsze lepiej jest zapobiegać niż później leczyć.

Pozdrawiam serdecznie

Beata

Zapisz się na newsletter

Related posts

3 thoughts on “Alergia czy nietolerancja pokarmowa? Jak odróżnić nietolerancję pokarmową od alergii?

  1. Ewa

    Temat jak najbardziej wart rozpowszechnienia i cieszę się że mogłam o tym prezeczytać u Ciebie, chociaż obserwuję że nietolerancja glutenu to nie tylko rozstrój przewodu pokarmowego ale też choroby autoimmunologiczne, układu nerwowego itd. Pozdrawiam

  2. Ewa

    Dobrze że podejmujesz ten temat, cieszę się że to napisałaś. Ja jednak obserwuję że nietolerancja glutenu to nie tylko rozstrój przewodu pokarmowego ale też choroby autoimmunologiczne czy neurologiczne. Pozdrawiam

  3. Ewa

    Dobrze że poruszasz te niełatwe tematy, tym bardziej że przedstawiłaś je w łatwostrawny sposób.
    Ja jednak obserwuję, że nietolerancja glutenu to nie tylko rozstrój żołądka ale też powikłania neurologiczne, ginekologiczne, problemy ze skórą itd.
    Pozdrawiam serdecznie

Leave a Comment